06/04/2010 | İlgili Bölüm: Günlük
Baharat Tarihi
Baharatın tarihi ve kullanımı İnsanlığın başlangıcına kadar
uzanmaktadır.Baharat günümüzde ve sonrasında da kullanılmaya devam
edecektir. Tarihte baharatı ilk kullanan ülke uzak doğu olarak kabul edilir.
Avrupa ülkelerine de Hindistan ve Seylan gibi ülkelerden getirilen
baharatlar ilaç ve merhem yapımında kullanılırdı. O yıllarda bilinen ilk
baharat az bulunduğu için çok pahalıya satılan Hint karabiberiydi ve
birşeyin pahalı olduğunu belirtmek için ”hint karabiberi” gibi denilirdi.Ortaçağ Avrupa’sında zencefilin kullanımı karabiber kadar yaygın ve onun
kadar pahalıydı. İran ve Frigya’dan gelen safran, ilaç ve boya yapımında
kullanılan keşmir, Romalılar tarafından biliniyor ve kullanılıyordu.
9. yüzyıldan itibaren baharatın Bizans İmparatorluğu yoluyla Avrupa’ya
geçmesi yasaklandı. Fakat baharatın güzel tadı ve çok miktarda tüketilen
etin korunması için baharata duyulan ihtiyaç, zengin sınıfına dahil olan
insanlara baharatı unutturamadı. Portekiz, İspanya, İngiltere, Fransa ve
Hollanda gibi sömürgeci ülkeler 16. ve 17. yüzyıllarda baharat ticareti
konusunda büyük bir yarışa girdiler.
16. yüzyılın başında İbni Sina’nın da bahsettiği gibi Hindistan cevizi ve
Meksika vanilyası Avrupa’ya geldi ve Lizbon’da 1560 yılına kadar baharatın
fiyatı sürekli olarak arttı. 19. yüzyılın başlarına kadar baharat, sürekli
değeri yükselen bir ürün olmuştur. Baharat yetiştirilen bölgelerin çoğalması
ve insanların yemek zevklerinin değişmesi nedeniyle 19. yüzyılın başlarında
baharatın ticari değerinde azalma olmuştur.
Afrika ülkelerinden Anadolu’ya kervanlarla baharat
getiriliyordu.Kervanlarla güney illerimize gelen baharatlar, oradan İstanbul
ve diğer illerimize gönderiliyordu. Baharat çeşitlerinin Uzak doğu’da
yetiştirilmeye başlanmasıyla birlikte buradan denizyoluyla İskenderun’a
getirilmeye başlandı.
Başka ülkelerden baharat getirilmesi zor ve masraflı olduğundan ülkemizde
de baharat yetiştirilmeye başlandı. Fakat hava şartlarının Hindistan cevizi
ve karabiber gibi baharatların yetiştirilmesi için elverişli olmamasından
dolayı bu baharatlar dışardan getirilmeye devam etmektedir.
Günümüzde baharat en çok Hint’liler tarafından kullanılmaktadır. Avrupa
ve Amerika’da özellikle Fransız ve İtalyan mutfaklarında baharat çok büyük
bir öneme sahiptir ve bol miktarda kullanılmaktadır. Türkiye’de baharatı
fazla kullanan ülkeler arasında yer alıyor. Türk yemeklerinin özelliği
kullanılan baharatların çeşitliliğinden kaynaklanmaktadır. Güneydoğu
illerimizde acı biber kullanımı fazla olmakla birlikte artık her yemekte
kekik, nane ve son yıllarda kullanımı artan kimyonda önemli bir yer
almaktadır.